اينجا اراک است و کبابش آب دارد

وقتي صحبت از غذاهاي سريع و آسان مي‌شود، كباب ‌تابه‌اي يكي از اولين گزينه‌هايي است که به ذهن مي‌آيد؛ غذايي كه معمولا همه از خوردنش لذت مي‌برند. ولي آيا مي‌دانيد در اراك، كباب ‌تابه‌اي را چطور تهيه مي‌كنند؟
مي‌دانيد اراکي‌ها به كباب ‌تابه‌اي مخصوص‌‌شان چه مي‌گويند؟ آنها به اين غذا مي‌گويند «تهتالي» يا «كباب آبي»؛ زيرا اين غذا را آب‌دار سرو مي‌کنند.

عادات‌ غذايي اراكي‌ها
 

خيلي از اراکي‌ها شيره انگور را به صورت شربت درمي آورند و در كنار غذايشان به عنوان نوشيدني ميل مي‌كنند. بيشتر آنها به ماست و دوغ، ‌بيش از مواد غذايي ديگر علاقه دارند. اراكي‌ها در آش‌هايشان، به خصوص در فصل زمستان، از گلوله‌هاي مخصوصي كه از گندم جوشيده‌شده در دوغ تهيه شده، استفاده مي‌كنند؛ به اين ترتيب كه گندم را آنقدر در دوغ مي‌جوشانند تا آب آن كاملا تمام شود و سپس آن را له مي‌کنند به شکل گلوله درمي‌آورند و خشك مي‌كنند و در تهيه آش‌هايشان، به خصوص ترخنه‌دوغ، مورد استفاده قرار مي‌دهند.

مـواد لازم (براي4 نفر)

ابتدا پياز را رنده و به گوشت چرخ‌كرده اضافه كنيد. ادويه‌ها را نيز در اين مرحله به محتويات اضافه و مواد را خوب با هم مخلوط كنيد. سپس آنها را به صورت گلوله‌هاي بيضي‌شكلي درآوريد و در‌ تابه‌اي سرخ كنيد. بعد از كمي ‌سرخ‌شدن 2 طرف كباب‌ها، آب گوجه‌فرنگي را همراه يك ليوان آب اضافه و سيب‌زميني‌ها را كه از قبل تكه كرده‌ايد، در تابه بريزيد و بگذاريد به مدت 20 دقيقه روي حرارت ملايم پخته شوند. سپس آنها را با آب سرو و با برش‌هاي نان ميل كنيد.
اين غذا چند كالري دارد؟
اين غذا در مجموع 1055 كيلوكالري انرژي دارد و در صورتي كه به 4 قسمت تقسيم شود، به هر نفر 25ص0 كيلوكالري انرژي خواهد رسيد اما چون با نان خورده مي‌شود حداقل 200 كيلوكالري ديگر به انرژي‌اش اضافه خواهد شد.
اراكي‌ها اين غذا را كمتر با برنج مي‌خورند اما اگر بخواهند اين ماده‌غذايي را كنار تهتالي قرار دهند، به گوشت چرخ‌كرده در هنگام تهيه اين غذا، برنج اضافه مي‌كنند؛ درست همان كاري كه در هنگام آماده كردن كوفته انجام مي‌شود.
 

گوشت چرخ‌كرده
 

مصرف روزانه 2 تا 3 واحد گوشت كه البته بهتر است گوشت سفيد باشد، يك توصيه كلي است اما براي كم‌خون‌ها بهتر است اين گوشت، گوشت قرمز باشد. تنها عيبي كه گوشت قرمز دارد وجود چربي‌هاي اشباع در آن است؛ چربي‌هايي كه زياده‌روي در دريافت‌شان مي‌تواند علاوه بر چاقي، بيماري‌هاي قلبي به بار آورد. البته گوشت به چند شكل مورد استفاده قرار مي‌گيرد كه متداول‌ترين آنها نوع خورشي و چرخ‌كرده است. نكته‌اي كه توصيه مي‌شود در هنگام تهيه اين گوشت رعايت شود، آن است كه تمامي ‌چربي‌هاي قابل رويت گرفته شده و به نسبت برابر از سويا و يا گوشت‌سفيد در نوع چرخ‌كرده آن استفاده شود به اين ترتيب ارزش غذايي گوشت چند برابر خواهد شد. نبايد فراموش كرد كه كودكان، نوجوانان، زنان باردار و شيرده بايد اين ماده غذايي را در برنامه غذايي خود بگنجانند به اين ترتيب پروتئين و املاح مورد نيازشان مانند آهن، تامين خواهند شد.

گوجه‌فرنگي
 

گوجه‌فرنگي قرمز، يكي از سبزيجات با انواع آنتي‌اكسيدان‌هاست. به اين ترتيب كه با خوردن يك عدد از آن (85 گرم) 36 درصد از نياز بدن به ويتامين C تامين خواهد شد. علاوه بر اين، در هر 100 گرم از اين سبزي 620 ميكروگرم بتاكاروتن و حتي كريپتوگزانتين تامين مي‌شود كه خاصيت آنتي‌اكسيداني دارد و مي‌تواند از فعاليت اكسيدان‌ها در بدن پيشگيري كند. يادتان باشد كه اين سبزي به دليل آنتي‌اكسيدان‌هاي متنوعي كه دارد، براي روزهاي آلوده از نظر آب‌‌وهوايي گزينه‌اي مناسب براي خوردن است تا به اين ترتيب خطرات ناشي از آلودگي هوا به حداقل ممكن برسد. بنابراين سالمندان، كساني كه بيماري قلبي دارند و حتي بچه‌ها بهتر است كه در اين روزها اين سبزي را بيش از پيش در برنامه غذايي روزانه‌شان بگنجانند.

سيب‌زميني
 

اين ماده غذايي كه در خانواده سبزيجات نشاسته‌اي جاي مي‌گيرد، در رژيم‌هاي غذايي، يكي از جانشين‌هاي نان و برنج به حساب مي‌آيد به طوري كه خوردن يك عدد متوسط آن معادل يك برش نان يا 5 قاشق غذاخوري برنج است و 80 كيلوكالري انرژي دارد. علاوه بر انرژي، اين ماده غذايي، منبع پتاسيم است بنابراين كساني كه فشارخون دارند بهتر است كه مقدار مشخصي از سيب‌زميني را در برنامه غذايي روزانه خود بگنجانند تا هم اضافه وزن پيدا نكنند و هم فشارخونشان در مقادير كنترل‌شده‌اي باقي بماند. البته براي اين منظور بهتر است كه سيب‌زميني با سبزيجات برگ‌سبز تيره مصرف شود. خيلي‌ها شنيده‌اند كه سيب‌زميني، منبع آهن است در حالي كه سخت در اشتباه هستند زيرا خوردن يك عدد سيب‌زميني مقدار قابل قبولي از اين ماده معدني را به بدن نخواهد رساند.

همراه اين غذا
 

اراكي‌ها اين غذا را با ترشي ليته مي‌خورند و مي‌گويند خوردن تهتالي با ترشي ليته طعم منحصر به فردي به آن مي‌دهد. پيشنهاد مي‌كنيم سالاد سبزيجات تازه را نيز به عنوان يك گزينه در نظر داشته باشيد؛ به اين ترتيب ارزش غذايي‌تان بيشتر خواهد شد.

اگر كم‌خون هستيد
 

گوشت قرمز منبع آهن است و البته بهتر است كه اين گوشت به همراه گوجه‌فرنگي، هويج و كلم بروكلي مصرف شود تا به اين ترتيب، جذب آهن افزايش يابد. نوشيدني مناسب براي اين غذا نيز آب‌پرتقال تازه است.

اگر سرما خورده‌ايد
 

بهتر است اين غذا را سرخ نكنيد و از حداقل روغن و ادويه استفاده كنيد. قرار دادن كلم و شلغم در كنار آن نيز مي‌تواند به بهبود هر چه سريع‌ترتان كمك كند. يادتان باشد كه كسب انرژي در كنار موادغذايي‌اي كه مغذي نيز هستند، يك عادت غذايي موثر است.

اگر چربي خون داريد
 

بهتر است كه كنار غذاي شما لوبياي‌سبز و كدوسبز باشند در ضمن به جاي گوشت از مرغ چرخ‌كرده يا مخلوط آنها با هم استفاده كنيد. به اين ترتيب كنترل چربي خونتان حتمي‌خواهد شد.
نظر كارشناس/ دکتر محمدعلي کشاورز،متخصص تغذيه و رژيم درماني

غذاهاي آبکي؛ مثبت يا منفي؟
 

بعضي‌ها طرفدار غذاهاي آبکي هستند چون فکر مي‌کنند روغن کمي در آنها استفاده مي‌شود و در نتيجه انرژي پاييني دارند.
برعکس، عده‌اي فکر مي‌کنند که اين نوع غذاها چون با نان خورده مي‌شوند، پس جزء پركالري‌ترين غذاها به حساب مي‌آيند. هر دوي اين تصورات، اشتباه هستند. انرژي‌اي كه اين غذاها دارند، به ميزان چربي و ساير مواد نشاسته‌اي که در آنها ريخته مي‌شود، بستگي دارد. ممکن است يک غذاي آبدار، بسيار کم‌انرژي باشد؛ مانند يک سوپ سبزي که با سينه مرغ پخته شده و يا بسيار پرانرژي باشد؛ مانند آشي که مملو از حبوبات، گوشت، پيازداغ و... است. به خاطر آبدار بودن يک غذا نمي‌توان گفت فلان غذا خوب است يا بد يا انرژي کمي‌دارد يا زياد. درواقع، ترکيبات مواد غذايي موجود در آن خوراک است که مي‌تواند تعيين كند غذا چقدر انرژي دارد. در مورد تريد نان يا خرد کردن نان توي غذا هم بايد گفت که مقدار ناني که با غذا خورده مي‌شود، انرژي‌ موجود در آن را مشخص مي‌كند. ممکن است فردي با يک غذا مقدار کمي نان بخورد؛ ديگري مقدار زياد و حتي نوع نان و مقدار استفاده شده در هنگام خوردن آن نيز مهم است.
البته معمولا غذاهاي تريدي خوش‌خوراک‌تر هستند و به همين دليل، فرد ممکن است حجم بيشتري غذا بخورد؛ به خصوص اگر ترشي هم همراه اين غذاها باشد. برخي‌ طرفدار اين نوع غذاها نيستند؛ چون فکر مي‌کنند غذاي آبدار سبب ترش کردن و ريفلاکس مي‌شوند. اين موضوع ربطي به غذاهاي آبدار ندارد. اين مشكل تنها در افرادي رخ مي‌دهد که دستگاه گوارش حساس يا التهابي دارند. در حقيقت، غذاهاي مملو از چاشني و مواد اسيدي يا ترش تحريک‌پذيري دستگاه گوارش را بيشتر مي‌کنند و در نتيجه اسيد توليدشده در معده افزايش خواهد يافت.
منبع:www.salamat.com
/ع